هوش مصنوعی در چند سال گذشته با سرعت زیادی پیشرفت کرده و مدل‌های زبانی قدرتمندی مانند GPT-4 نقش مهمی در این تحول داشته‌اند. GPT-4 در زمان عرضه، توانایی قابل‌توجهی در درک و تولید متن، پاسخ‌گویی به پرسش‌های پیچیده، ترجمه، خلاصه‌سازی و انجام کارهای خلاقانه داشت و به یکی از شناخته‌شده‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی تبدیل شد.

اما اگر امروز دنبال استفاده رایگان از GPT-4 هستید، یک نکته مهم را باید در نظر بگیرید: «وضعیت مدل‌های OpenAI نسبت به اولین عرضه آن، تغییرات زیادی کرده است. GPT-4 دیگر مدل اصلی ChatGPT نیست و مدل‌های جدیدتر جای آن را گرفته‌اند. حتی GPT-4o و GPT-4.1 نیز در فوریه ۲۰۲۶ از ChatGPT بازنشسته شدند؛ هرچند برخی مدل‌های قدیمی همچنان از طریق API در دسترس هستند».

بنابراین، بسیاری از روش‌هایی که در گذشته برای استفاده رایگان از GPT-4 معرفی می‌شدند، امروز یا دیگر کار نمی‌کنند یا مدل مورد استفاده در آنها تغییر کرده است.

در این مقاله، ۷ روش و سرویس را بررسی می‌کنیم که در سال ۲۰۲۶ می‌توانند برای دسترسی رایگان به مدل‌های OpenAI یا مدل‌های جدیدتر و مشابه GPT-4 مورد استفاده قرار بگیرند. در مواردی که یک سرویس دیگر GPT-4 را ارائه نمی‌کند، این موضوع را صریحا توضیح می‌دهیم تا تفاوت میان «GPT-4 واقعی» و «مدل‌های جدیدتر OpenAI» مشخص باشد.

1. استفاده از ChatGPT در نسخه رایگان

ساده‌ترین روش برای استفاده رایگان از مدل‌های پیشرفته OpenAI، استفاده از خود ChatGPT است. برخلاف سال‌های گذشته، برای استفاده از ChatGPT الزاما نیازی به خرید اشتراک Plus ندارید.

در حال حاضر، کاربران رایگان ChatGPT به‌طور پیش‌فرض از GPT-5.6 Luna استفاده می‌کنند. OpenAI اعلام کرده است که این مدل به‌عنوان مدل پیش‌فرض کاربران Free و Go در حال ارائه است و کاربران رایگان می‌توانند از چت متنی روزمره به‌صورت گسترده استفاده کنند. همچنین برای پرسش‌هایی که به استدلال بیشتری نیاز دارند، قابلیت Think در دسترس است.

بنابراین اگر هدفتان صرفا استفاده از یک مدل قدرتمند OpenAI است، دیگر ضرورتی ندارد برای رسیدن به کیفیتی نزدیک به نسل‌های قدیمی‌تر GPT، حتما دنبال GPT-4 باشید. برای شروع می‌توانید از ChatGPT استفاده کنید.

آیا GPT-4 در نسخه رایگان ChatGPT وجود دارد؟

خیر. GPT-4 دیگر مدل اصلی قابل انتخاب در ChatGPT نیست. OpenAI در سال ۲۰۲۶ مدل‌هایی مانند GPT-4o و GPT-4.1 را از ChatGPT بازنشسته کرده است؛ بنابراین اگر در مقاله‌ها یا آموزش‌های قدیمی با این توصیه مواجه شدید که «از نسخه رایگان ChatGPT برای استفاده از GPT-4 استفاده کنید»، این توصیه دیگر به وضعیت فعلی ChatGPT مربوط نیست.

GPT-5.6 Luna چیست؟

GPT-5.6 Luna یکی از مدل‌های خانواده GPT-5.6 شرکت OpenAI است که با تمرکز بر سرعت، کارایی و استفاده گسترده طراحی شده است. در این خانواده، GPT-5.6 Sol مدل پرچم‌دار و قدرتمندتر برای کارهای پیچیده است؛ درحالی‌که Luna به‌عنوان مدلی سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر برای حجم بالای درخواست‌ها طراحی شده است.

یکی از مهم‌ترین تغییرات سال ۲۰۲۶ این است GPT-5.6 Luna به مدل پیش‌فرض کاربران رایگان و Go در ChatGPT تبدیل شده است. بنابراین کاربران برای استفاده از یک مدل جدید و قدرتمند OpenAI الزاما به خرید اشتراک Plus نیاز ندارند. کاربران Free می‌توانند برای پرسش‌های روزمره، نوشتن و بازنویسی متن، خلاصه‌سازی، ایده‌پردازی و بسیاری از کارهای معمول از Luna استفاده کنند.

Luna همچنین قابلیت Think را برای پرسش‌هایی که به استدلال بیشتری نیاز دارند، ارائه می‌کند. در این حالت، مدل زمان بیشتری برای بررسی و حل مسئله صرف می‌کند تا پاسخ دقیق‌تری ارائه دهد. طبق اطلاعات رسمی OpenAI، حالت Think در اختیار کاربران Free نیز قرار گرفته و همچنان از GPT-5.6 Luna استفاده می‌کند.

از نظر فنی، GPT-5.6 Luna برای استفاده‌های پرتعداد و حساس به هزینه بهینه شده است. در API نیز این مدل با یک context window یک‌میلیون‌تکنی و حداکثر ۱۲۸ هزار توکن خروجی ارائه می‌شود؛ ویژگی‌ای که آن را برای پردازش حجم زیادی از اطلاعات و ساخت ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مناسب می‌کند.

بنابراین اگر در سال ۲۰۲۶ به دنبال استفاده رایگان از یک مدل جدید OpenAI هستید، دیگر لازم نیست صرفا دنبال GPT-4 باشید. کاربران رایگان ChatGPT اکنون می‌توانند از GPT-5.6 Luna استفاده کنند؛ مدلی از نسل جدیدتر که برای بسیاری از کارهایی که پیش‌تر با GPT-4 انجام می‌شدند، گزینه مناسب‌تری است.

2. استفاده از Microsoft Copilot

یکی از روش‌هایی که در گذشته برای دسترسی رایگان به GPT-4 بسیار محبوب بود، استفاده از Microsoft Copilot بود. مایکروسافت در آن دوره از مدل‌های OpenAI از جمله GPT-4 در Copilot استفاده می‌کرد.

اما Copilot نیز مانند ChatGPT در طول زمان تغییر کرده است. بنابراین بهتر است آن را صرفا به‌عنوان «روش استفاده رایگان از GPT-4» معرفی نکنیم.

در حال حاضر، Copilot چند حالت مختلف برای پاسخ‌گویی دارد. برای مثال، حالت Smart از GPT-5 استفاده می‌کند و برای پاسخ‌های پیچیده‌تر طراحی شده است. همچنین حالت Search برای پیدا کردن اطلاعات به‌روز از وب کاربرد دارد و پاسخ‌ها را با استناد به منابع ارائه می‌کند. مایکروسافت اعلام کرده Smart Mode، برای کاربران Copilot در دسترس است.

برای استفاده از این سرویس می‌توانید به Microsoft Copilot مراجعه کنید.

3. استفاده از Poe

Poe یکی از پلتفرم‌هایی است که امکان دسترسی به تعداد زیادی مدل هوش مصنوعی را در یک محیط واحد فراهم می‌کند. در این سرویس می‌توانید مدل‌ها و Botهای مختلفی را پیدا کنید و با آن‌ها گفت‌وگو کنید.

Poe در حال حاضر مدل‌های جدیدتری مانند GPT-5 را نیز در اختیار کاربران قرار می‌دهد و حتی Botهای مختلفی که توسط کاربران ساخته شده‌اند، ممکن است از مدل‌های OpenAI استفاده کنند. برای نمونه، همچنان Botهایی در Poe وجود دارند که از GPT-4 Turbo استفاده می‌کنند.

با این حال، باید در استفاده از این روش دقت کنید. دسترسی به مدل‌های پولی در Poe الزاما رایگان نیست و هزینه استفاده از Botها بر اساس سیستم Compute Points محاسبه می‌شود. خود Poe نیز اعلام کرده است که مدل‌ها و Botهای دارای هزینه، نقاط مصرف می‌کنند و دسترسی به مدل‌های پولی برای کاربران رایگان محدود است.

بنابراین Poe را می‌توان یک گزینه برای دسترسی محدود یا آزمایشی به مدل‌های OpenAI دانست؛ اما نباید آن را راهی تضمینی برای استفاده نامحدود و رایگان از GPT-4 معرفی کرد.

4. استفاده از Hugging Face

Hugging Face یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های اکوسیستم متن‌باز هوش مصنوعی است و هزاران مدل و پروژه مختلف را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

این بخش نسبت به نسخه قدیمی مقاله نیاز به اصلاح مهمی دارد: «Hugging Face» خودش نسخه رایگان رسمی GPT-4 را ارائه نمی‌کند. در واقع، GPT-4 یک مدل اختصاصی OpenAI است و نمی‌توان آن را با مدل‌های متن‌باز یا مدل‌هایی که صرفا روی داده‌های GPT-4 آموزش دیده‌اند یکسان دانست.

با این حال، Hugging Face گزینه‌های بسیار زیادی برای استفاده رایگان از مدل‌های زبانی قدرتمند دارد. برخی از این مدل‌ها در عملکرد می‌توانند با مدل‌های تجاری رقابت کنند و برای تولید متن، ترجمه، خلاصه‌سازی، برنامه‌نویسی و بسیاری از کارهای دیگر مناسب هستند.

برای نمونه، مدل‌ها و پروژه‌های متن‌باز مختلفی در این پلتفرم قرار دارند و کاربران می‌توانند از طریق رابط‌های تحت وب یا محیط‌های مختلف Hugging Face آن‌ها را آزمایش کنند. بنابراین اگر هدفتان صرفا استفاده رایگان از یک مدل زبانی قدرتمند است، Hugging Face گزینه ارزشمندی است.

5. استفاده از Perplexity

Perplexity بیشتر از آنکه یک Chatbot ساده باشد، یک موتور جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی است که برای تحقیق، جست‌وجوی اطلاعات و پاسخ‌گویی همراه با منابع طراحی شده است.

در نسخه‌های مختلف Perplexity می‌توان به مدل‌های متفاوتی دسترسی داشت. با این حال، دسترسی به مدل‌های پیشرفته OpenAI به سطح اشتراک بستگی دارد. طبق اطلاعات رسمی Perplexity در سال ۲۰۲۶، مدل‌هایی مانند GPT-5.6 Terra و GPT-5.6 Sol در سطوح پولی این سرویس ارائه می‌شوند و مدل‌های پیشرفته در نسخه رایگان به همان شکل در دسترس نیستند.

بنابراین دیگر نمی‌توان گفت: «با فعال کردن Copilot در Perplexity، تعداد مشخصی سوال رایگان GPT-4 در اختیار شما قرار می‌گیرد.»

این محدودیت‌ها و مدل‌های قابل دسترس در طول زمان تغییر کرده‌اند.

با وجود این، نسخه رایگان Perplexity همچنان برای بسیاری از کاربران ارزشمند است؛ به‌خصوص زمانی که هدف، تحقیق، جست‌وجوی اطلاعات جدید و دریافت پاسخ همراه با منابع باشد.

6. استفاده از ابزارهای رایگان مبتنی بر مدل‌های OpenAI

یکی از تغییرات مهم دنیای هوش مصنوعی این است که دیگر برای استفاده از قابلیت‌های مدل‌های زبانی قدرتمند، لزوما لازم نیست مستقیما به وب‌سایت شرکت سازنده مراجعه کنید.

پلتفرم‌های مختلفی مدل‌های OpenAI و مدل‌های رقیب را در قالب ابزارهای تحقیق، تولید محتوا، دستیارهای هوش مصنوعی و افزونه‌های مرورگر ارائه می‌کنند. با این حال، شرایط استفاده رایگان این سرویس‌ها مرتب تغییر می‌کند و بسیاری از آنها برای مدل‌های پیشرفته از سیستم اعتبار، سهمیه روزانه یا اشتراک پولی استفاده می‌کنند.

برای مثال، Merlin یکی از ابزارهایی است که در گذشته دسترسی به GPT-4 را از طریق مرورگر ساده کرده بود؛ اما مانند بسیاری از سرویس‌های واسطه، مدل‌های در دسترس و نحوه محاسبه اعتبار آن در طول زمان تغییر کرده است.

به همین دلیل، اگر قصد استفاده از چنین سرویس‌هایی را دارید، قبل از ثبت‌نام یا استفاده، صفحه قیمت‌گذاری و مدل‌های قابل دسترس همان سرویس را بررسی کنید. نکته مهم این است که در سال ۲۰۲۶ نباید صرفا بر اساس نام «GPT-4» در یک تبلیغ یا صفحه قدیمی تصور کنید که سرویس موردنظر همچنان دسترسی رایگان به GPT-4 ارائه می‌دهد.

7. استفاده از Duck.ai

یکی از گزینه‌های جدیدتر برای استفاده رایگان از مدل‌های هوش مصنوعی، Duck.ai از DuckDuckGo است.

Duck.ai امکان گفت‌وگو با مدل‌های هوش مصنوعی شرکت‌های مختلف را فراهم می‌کند و یکی از ویژگی‌های مهم آن، تمرکز بر حریم خصوصی است. طبق اطلاعات رسمی DuckDuckGo، کاربران نسخه رایگان می‌توانند به مدل‌هایی از جمله GPT-5.4 nano و GPT-5.4 mini، Claude 4.5 Haiku و چند مدل دیگر دسترسی داشته باشند.

بنابراین Duck.ai نیز نمونه دیگری است که نشان می‌دهد برای استفاده رایگان از مدل‌های قدرتمند OpenAI، دیگر لزوما نباید دنبال GPT-4 باشید.

نسخه رایگان Duck.ai محدودیت روزانه دارد؛ اما برای بسیاری از کارهای معمول مانند پرسش و پاسخ، خلاصه‌سازی، نوشتن متن و ایده‌پردازی می‌تواند کافی باشد.

آیا GPT-4 کاملا رایگان است؟

خیر. در سال ۲۰۲۶ نمی‌توان GPT-4 را یک مدل رایگان و عمومی دانست. GPT-4 دیگر مدل اصلی ChatGPT نیست و نسخه‌های قدیمی‌تر مانند GPT-4o و GPT-4.1 از ChatGPT بازنشسته شده‌اند. البته برخی مدل‌های قدیمی همچنان از طریق API قابل استفاده هستند.

7. محدودیت استفاده رایگان از این سرویس‌ها ثابت است؟

خیر. محدودیت‌ها ممکن است با توجه به مدل، نوع حساب، میزان تقاضا، سیاست شرکت ارائه‌دهنده و تغییرات محصول تغییر کنند. برای همین بهتر است قبل از استفاده جدی، اطلاعات مربوط به محدودیت‌های همان سرویس را در وب‌سایت رسمی آن بررسی کنید.

ChatGPT، همان هوش مصنوعی آشنای همیشگی!

اگر این مقاله را با هدف استفاده رایگان از GPT-4 پیدا کرده‌اید، مهم‌ترین نکته این است که وضعیت این مدل نسبت به سال‌های گذشته تغییر کرده است. GPT-4 دیگر مدل اصلی ChatGPT نیست و بسیاری از مدل‌های نسل چهارم OpenAI از ChatGPT کنار گذاشته شده‌اند.

در عوض، امروز گزینه‌های قدرتمندتری در اختیار کاربران قرار گرفته است. کاربران رایگان ChatGPT می‌توانند از GPT-5.6 Luna استفاده کنند، Copilot در حالت Smart از GPT-5 بهره می‌برد و سرویس‌هایی مانند Duck.ai نیز امکان استفاده رایگان از برخی مدل‌های جدید OpenAI را فراهم می‌کنند.

بنابراین اگر صرفا به دنبال یک ابزار رایگان و قدرتمند برای تولید محتوا، ترجمه، خلاصه‌سازی، تحقیق، ایده‌پردازی یا پاسخ‌گویی به پرسش‌ها هستید، مدل‌های جدیدتر انتخاب مناسب‌تری هستند و در بسیاری از موارد بدون پرداخت هزینه در دسترس قرار گرفته‌اند.

هوش مصنوعی تا کجا پیش خواهد رفت

همان‌طور که دیدید، دنیای هوش مصنوعی با سرعتی عجیب در حال تغییر است؛ مدلی که چند ماه پیش پیشرفته‌ترین گزینه بازار بود، امروز ممکن است بازنشسته شده باشد و جای خودش را به نسل جدیدتری بدهد. این یعنی اطلاعاتی که امروز درباره‌ یک ابزار یا مدل هوش مصنوعی می‌دانید، ممکن است تا چند ماه دیگر دیگر دقیق نباشد؛ دقیقا همان اتفاقی که برای GPT-4 افتاد.

اگر می‌خواهید همیشه یک قدم جلوتر باشید و به‌جای دنبال کردن پراکنده‌ اخبار و آموزش‌های گاه‌به‌گاه، درک عمیق و به‌روزی از کاربردهای واقعی هوش مصنوعی در کسب‌وکار داشته باشید، تهیه‌ «دوره هوش مصنوعی بیزنس پلاس» را پیشنهاد می‌کنیم؛ دوره‌ای که به‌طور مستمر با آخرین تحولات این حوزه به‌روزرسانی می‌شود تا به‌جای سردرگمی میان مدل‌ها و ابزارهای مختلف، بدانید دقیقا کدام‌یک برای کسب‌وکار شما ارزش سرمایه‌گذاری دارد.