تفکر خلاق چیست؟

هنر شكستن عادت‌ها، روزمرگی‌ها و الگوهای موجود را تفكر خلاق می‌گویند. برای ایجاد الگوهای فكری جدیدی كه ما را از الگوهای فكری رایج و سنتی فراتر ببرد نیاز داریم اتاق امكان‌پذیری‌های ذهنمان را توسعه دهیم در اتاق امكان‌پذیری‌ها همه‌چیز امكان‌پذیر است و همان‌گونه كه آنتونی رابینز می‌گوید فقط غیرممكن، غیرممكن است.  

توسعه اتاق امکان‌پذیری‌های ذهنی و اهمیت تفکر خلاق

من در كلاس‌هایم از فراگیران می‌پرسم آیا می‌توانید تصور كنید كه ممكن است روزی، ثروتمندترین فرد دنیا شوید؟ بیش از 99 درصد آن‌ها می‌گویند نه ممكن نیست. بعد من از آن‌ها می‌پرسم آیا اگر چنین تصور و تخیلی را به ذهنتان راه دهید باید مالیات یا هزینه‌ای بپردازید؟ باز هم نه. با این تصور كه ممكن است روزی پولدارترین آدم دنیا شویم، ساختن و توسعه دادن اتاق امكان‌پذیری‌های ذهنمان را آغاز می‌کنیم. در این اتاق، باورهایی را توسعه می‌دهیم كه به نظر غیرممكن می‌آیند؛ مثلا اینكه در آینده، بشر برای رفتن از قاره آسیا به قاره آمریكا به شكل انرژی كد می‌شود و در عرض چند دقیقه از قاره‌ای به قاره‌ای دیگر می‌رود.  

قدرت طنز و قانون‌گذاری ذهنی برای پذیرش ناشدنی‌ها

بهترین راه برای كمك به باورپذیر كردن این پدیده‌های عجیب‌و‌غریب این است كه در غالب طنز به آن‌ها بنگریم؛ بنابراین نیاز داریم اتاق طنزپردازی را نیز در ذهنمان توسعه دهیم چرا كه از دریچه طنز به برخی مسائل نگریستن، اهرمی است برای تبدیل غیرممكن به ممكن. برای اینكه ذهنمان را با چنین مفاهیم جدید غیرقابل‌باوری بیشتر آشنا كنیم شروع به وضع قانون‌های جدید می‌کنیم. تفكر خلاق، یك شیوه نگرش متفاوت نسبت به دنیا است، دیدن دنیا از دریچه‌ای كه هیچ فرد دیگری تابه‌حال از آن دریچه به دنیا ننگریسته است. برای داشتن چنین نگرشی باید قوه تخیلمان را پرورش دهیم به‌اندازه كافی انگیزه و امید داشته باشیم. جمله زیبایی از فیلم پروانه آبی در این زمینه می‌گوید تنها راه به وقوع پیوستن یك معجزه برای شما، باور كردن آن است. نویسنده معروف آقای وین دایر كتابی به چاپ رسانده است به نام «باور كنید تا ببینید». یك مادر سلامت فرزندش را باور كرد و توانست آن را ببیند. عبارت روغن لورنزو تابه‌حال به گوشتان خورده است؟ این داستان حكایتی است باورنكردنی اما واقعی از انگیزه و امید یك مادر است كه جرج میلر در سال  1992 بر اساس آن فیلمی به همین نام ساخت این ماجرا داستان پسربچه باهوشی است كه در پنج‌سالگی به بیماری آدرنو لوکو دیستروفی مبتلا شد كه لاعلاج بود و در طی دو سال به مرگ منجر می‌شد اما مادر لورنزو، ساعت‌ها خودش را در کتابخانه‌ها حبس می‌کرد و درنهایت موفق شد راه درمان پسرش را پیدا كند عشق و امید از تخصص جلوتر است. مادر لورنزو راه درمان یك بیماری پیچیده عصبی را پیدا كرد كه تا آن زمان پژوهشگران و متخصصان قادر به درمانش نشده بودند.    

خلاقیت در تجارت و کارآفرینی؛ خلق تمایز و عبور از کلیشه‌ها

تفكر خلاق در بازاریابی از اهرم‌هایی است كه كمك می‌كند چنان پدیده‌های نادری در دنیای تجارت به وقوع بپیوندد كه سرعت رشد تجاری فرد یا سازمان را به شكل نمایی افزایش می‌دهد؛ مثلا پدیده فون روستروف كه می‌گوید متمایز باشید به بازاریابان بسیاری كمك كرده است تا در حرفه خود سرآمد باشند یكی از بازاریابان غول كامپیوتری آی‌ بی‌ ام از این قانون استفاده كرد و در جایگاه یكی از موفق‌ترین بازاریابان این كمپانی قرار گرفت او با پوشیدن كت‌وشلوار آبی، كراوات آبی و استفاده از خودكار و كیف آبی از این تعبیر كه یكی از معانی آی بی ام «آبی» است استفاده كرد او حتی ماشینی به رنگ آبی برای خود خرید و به فردی بسیار متمایز و البته موفق تبدیل شد به‌گونه‌ای كه به او مستر آبی می‌گفتند. تفكر خلاق در دنیای تجارت، گاهی اوقات به شكل متمایز بودن و گاهی اوقات نیز با ایده‌های ساده‌ای كه به دلیل سادگی‌شان جذابیت ایجاد كرده‌اند خود را نشان می‌دهند؛ مثلا آقایان سید حمید و سید محمد مطهر با شعار «چاپ طرح ارسالی شما روی تی‌شرت با قیمت 18 هزار تومان» شركت Q – T SHIRT را ایجاد كرده‌اند آنان حتی با ایجاد جذابیت «پرداخت حق طراحی به طرح‌های ارسال‌شده» كه به مشتری تعلق می‌گیرد نیز آمار جذب مشتری را بالا برده‌اند. برای كارآفرینی و خلاقیت نیازی به تحصیلات دانشگاهی نیست 50 درصد كارآفرینان تحصیلات دانشگاهی نداشته‌اند. من باز هم به شما پیشنهاد می‌كنم برای موفق و خلاق بودن در دنیای تجارت، قانون‌های جدید وضع كنید و خودتان اولین كسانی باشید كه از این قوانین پیروی می‌كنید. به خاطر داشته باشید برای خلاقیت هیچ حدومرزی وجود ندارد به یاد داشته باشید. آقای وارنر كه مالك یكی از بزرگ‌ترین كمپانی‌های فیلم‌سازی هالیود می‌باشد. در آغاز صنعت فیلم‌سازی كه فیلم‌ها بی‌صدا بودند گفته بود كدام دیوانه‌ای می‌خواهد صدای هنرپیشه‌ها را بشنود. مثال دیگری از این دست بیل گیتس است كه زمانی گفته بود 64 مگابایت حافظه جانبی برای كامپیوترها كافی است، درحالی‌كه امروزه كامپیوترها به طور متداول 4 گیگابایت حافظه جانبی دارند. هیچ حد و مرزی برای تفكر خلاق وجود ندارد حتی ذهنیت و پنداشته‌های پیشروان نیز قادر نیست حد و مرز تفكر خلاق را مشخص كند پس شجاع باشید و فراتر از همه واقعیت‌ها بیندیشید.