تا حالا شده برای پیدا کردن ایده محتوا روبهروی صفحه خالی بنشینید و از خودتان بپرسید: «دیگر درباره چه چیزی صحبت کنم؟»
شاید سراغ هوش مصنوعی رفته باشید و از آن ایده محتوا خواسته باشید؛ اما نتیجه، فهرستی از موضوعات کلی بوده که میشود برای صدها کسبوکار دیگر هم استفاده کرد.
مشکل همیشه از ابزار نیست. گاهی ما انتظار داریم با یک دستور کوتاه به ایدهای آماده انتشار برسیم، در حالی که ایدهپردازی موثر بیشتر شبیه یک گفتوگوی چندمرحلهای است: پیشنهاد میگیرید، انتخاب میکنید، سوال میپرسید و ایده را آنقدر پرورش میدهید تا برای مخاطب خودتان مفید شود.
بیایید این مسیر را با یک مثال واقعی و چند دستور آماده مرور کنیم.
مرحله اول: مخاطب و موضوع را دقیق معرفی کنید
فرض کنید فروشنده شیرآلات هستید و میخواهید برای صفحه اینستاگرام فروشگاهتان محتوا تولید کنید. اگر فقط بنویسید:
برای فروشگاه شیرآلات ایده محتوا بده.
احتمالا پاسخهایی کلی دریافت میکنید. ابزار هنوز نمیداند مخاطب شما چه کسی است، چقدر درباره محصولات اطلاعات دارد و قرار است محتوا کجا منتشر شود.
در عوض، درخواستتان را دقیقتر بنویسید:
من فروشنده شیرآلات هستم و میخواهم برای افرادی که قصد خرید شیر آشپزخانه دارند و اطلاعات فنی زیادی ندارند، در اینستاگرام محتوا تولید کنم. درباره انتخاب شیر آشپزخانه برای یک خانه معمولی، ۲۰ ایده کوتاه و کاربردی پیشنهاد بده. از اصطلاحات پیچیده استفاده نکن.
در این درخواست، چهار نکته روشن شده است: مخاطب، سطح آگاهی او، محل انتشار و موضوع محتوا.
میتوانید این متن را در ابزارهایی مثل چتجیپیتی (ChatGPT) یا جمنای (Gemini) وارد کنید و متناسب با کسبوکار خودتان تغییر دهید. اگر سوال پرتکراری از مشتریان میشنوید، آن را هم به درخواست اضافه کنید؛ همین سوالها اغلب نقطه شروع خوبی برای محتوا هستند.
مرحله دوم: فهرست اول را جواب نهایی ندانید
وقتی چند ایده محتوا دریافت کردید، لازم نیست همه را منتشر کنید. ممکن است بعضی پیشنهادها تکراری باشند، بعضی به مخاطب شما ارتباط نداشته باشند و بعضی دیگر ارزش بررسی بیشتری داشته باشند.
فرض کنید یکی از ایدهها این است:
«قبل از خرید شیر آشپزخانه چه چیزهایی را بررسی کنیم؟»
این موضوع میتواند مفید باشد، اما هنوز خیلی گسترده است. در همان گفتوگو از ابزار بخواهید آن را باز کند:
این ایده را بیشتر توضیح بده. برای یک خریدار تازهکار بگو چه سوالهایی ممکن است داشته باشد. چند مثال ملموس بزن و ۱۰ زیرموضوع دقیقتر پیشنهاد کن.
اگر پاسخها همچنان کلی بودند، گفتوگو را ادامه دهید:
این زیرموضوعها را جزییتر کن و هرکدام را به یک سوال واقعی که مشتری ممکن است قبل از خرید بپرسد تبدیل کن.
شاید در میان پاسخها به چنین موضوعی برسید:
«قبل از انتخاب شیر، چطور فضای بالای سینک را بررسی کنیم؟»
حالا به جای صحبت درباره همه ویژگیهای شیرآلات، یک مسئله کوچک و قابل نمایش دارید؛ موضوعی که میتواند به یک ویدیوی کوتاه یا یک پست آموزشی تبدیل شود.
مرحله سوم: ایده را از زاویه منفعت و نگرانی ببینید
برای پیدا کردن زاویههای تازه، به این فکر کنید که مخاطب چه چیزی میخواهد و نگران چیست.
در مثال ما، منفعت موردنظر مشتری ممکن است راحتتر شستن ظرفهای بزرگ باشد. نگرانی او هم ممکن است این باشد که بعد از خرید متوجه شود شیر انتخابی با فضای آشپزخانهاش هماهنگ نیست.
میتوانید از هوش مصنوعی بخواهید:
برای موضوع بررسی فضای سینک قبل از خرید شیر، چند ایده با تمرکز بر راحتی استفاده و چند ایده با تمرکز بر نگرانیهای خریدار پیشنهاد بده.
این دو زاویه تنها راههای ایدهپردازی نیستند. شاید برای مشتریان شما ظاهر محصول، دوام یا قیمت اهمیت بیشتری داشته باشد. از تجربه گفتوگو با مشتریها کمک بگیرید و اگر مطمئن نیستید، از چند نفر بپرسید.
مرحله چهارم: عنوانی روشن و جذاب انتخاب کنید
حالا که موضوع مشخص شده، آن را به عنوانی تبدیل کنید که مخاطب بهسرعت بفهمد قرار است چه چیزی یاد بگیرد.
مثلا:
«قبل از خرید شیر آشپزخانه، فضای سینک را چطور بررسی کنیم؟»
یک عنوان پرسشی میتواند کنجکاوی ایجاد کند، به شرطی که محتوا واقعا به آن سوال پاسخ دهد. لازم نیست برای جذاب شدن، وعدهای غیرواقعی بدهید؛ عنوانی مثل «با این روش دیگر هیچوقت خرید اشتباه نمیکنید» ادعایی است که احتمالا نمیتوانید ثابتش کنید.
عنوان خوب، انتظار روشنی ایجاد میکند؛ محتوای خوب به آن انتظار پاسخ میدهد.
مرحله پنجم: ایده را به سناریوی ویدیویی تبدیل کنید
حالا میتوانید در همان گفتوگو از هوش مصنوعی بخواهید برای ایده انتخابشده سناریو بنویسد:
برای موضوع «بررسی فضای سینک قبل از خرید شیر آشپزخانه» یک سناریو برای ویدیوی کوتاه اینستاگرام بنویس. ویدیو با یک سوال شروع شود، در بخش اصلی روش بررسی فضای بالای سینک را ساده توضیح دهد و در پایان یک دعوت به اقدام مرتبط داشته باشد. برای هر بخش، صحنه پیشنهادی و جمله گوینده را بنویس.
یک طرح اولیه میتواند اینطور باشد:
شروع ویدیو: نمایی از سینک و این سوال: «قبل از خرید شیر، فضای بالای سینک را بررسی کردهاید؟»
بخش اصلی: فضای موجود را با متر نشان دهید، به مواردی مثل کابینت یا پنجره بالای سینک توجه کنید و توضیح دهید که خریدار باید اندازههای محصول را با شرایط آشپزخانه خود مقایسه کند.
پایان: از مخاطب بخواهید سوالش درباره انتخاب شیر آشپزخانه را در بخش دیدگاهها بنویسد.
سناریوی تولیدشده را پیشنویس بدانید، نه متن نهایی. آن را با شرایط واقعی محصول، تجربه خودتان و سوالهای مشتریها اصلاح کنید.
قبل از انتشار، یک بررسی مهم انجام دهید
هوش مصنوعی ممکن است عدد، مشخصات فنی یا مثالی ارایه دهد که دقیق نباشد. پیش از انتشار، اطلاعات را با مشخصات محصول و منابع قابل اعتماد بررسی کنید.
همچنین برای گرفتن ایده، اطلاعات محرمانه کسبوکار یا مشخصات شخصی مشتریان را در ابزار وارد نکنید. معمولا میتوانید مسئله را بدون ذکر نام افراد یا جزییات حساس توضیح دهید.
بعد از انتشار نیز نتیجه را با توجه به هدفتان بسنجید. مثلا ببینید محتوا چه سوالهای مرتبطی ایجاد کرده یا آیا مخاطبان درباره موضوع درخواست توضیح بیشتری دارند. هیچ عنوان یا ایدهای بهتنهایی موفقیت محتوا را تضمین نمیکند.
تمرین: امروز یک ایده را به سناریو تبدیل کنید
یک موضوع کوچک از کسبوکارتان انتخاب کنید و این مسیر را پیش ببرید:
مخاطب، سطح آگاهی او، محل انتشار و موضوع را مشخص کنید.
از هوش مصنوعی چند ایده اولیه بخواهید.
یک ایده مناسب انتخاب کنید و از ابزار بخواهید آن را به زیرموضوعهای دقیقتر تبدیل کند.
یکی از زیرموضوعها را از زاویه منفعت یا نگرانی مخاطب بررسی کنید.
برای موضوع نهایی، سناریوی یک محتوای کوتاه بگیرید و آن را با تجربه خودتان اصلاح کنید.
هدف این نیست که همه ایدهها را منتشر کنید. هدف این است که از یک سوال ساده، به محتوایی برسید که برای مخاطب شما ارزش بررسی و دیدن داشته باشد.
جمعبندی
هوش مصنوعی میتواند همکار خوبی برای ایدهپردازی باشد، اما شناخت مشتری و انتخاب نهایی همچنان به عهده شماست. گفتوگو را با اولین پاسخ تمام نکنید؛ سوالهای دقیقتر بپرسید، ایدهها را پرورش دهید و نتیجه را با تجربه واقعی کسبوکارتان بسنجید.
گاهی فاصله بین یک فهرست کلی و یک محتوای کاربردی، فقط چند سوال بهتر است.

